Skip to main content

Tổ chức thực hiện quyền tư pháp theo Hiến pháp năm 2013. Thực tiễn và giải pháp đảm bảo quyền tư pháp của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình.

(12/07/2019 07:46)

Tổ chức thực hiện quyền tư pháp theo Hiến pháp năm 2013. Thực tiễn và giải pháp đảm bảo quyền tư pháp của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình.

Quyền tư pháp là một loại quyền lực trong chỉnh thể quyền lực Nhà nước, gồm các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Quyền tư pháp cốt lõi vẫn là quyền xét xử, là việc nhân danh nhà nước giải quyết tranh chấp, giải quyết xung đột xã hội trên cơ sở pháp luật và lẽ công bằng, thông qua xét xử, theo các thủ tục tố tụng luật định. Tòa án là trụ cột, là điểm trung tâm nắm quyền tư pháp và thực hiện quyền tư pháp. Điều 102 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp”. Quy định này của Hiến pháp đã tác động mạnh mẽ đến nhận thức về chức năng, vai trò, nhiệm vụ và tổ chức của hệ thống Tòa án, bảo đảm cho Tòa án thực sự là cơ quan thực hiện quyền tư pháp.

Hệ thống Tòa án nói chung, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình nói riêng là nơi biểu hiện tập trung nhất của quyền tư pháp, hoạt động xét xử của Tòa án cũng chính là hoạt động thể hiện chất lượng hoạt động và uy tính của hệ thống cơ quan tư pháp và bộ máy nhà nước. Thông qua chức năng xét xử để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Tổ chức thực hiện quyền tư pháp mà chủ yếu là quyền xét xử là một trong những chức năng quan trọng của Nhà nước Việt Nam và được giao cho Tòa án nhân dân. Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 6 năm 2005 của Bộ chính trị “Về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020” đã xác định “Tòa án có vị trí trung tâm và xét xử là hoạt động trọng tâm”. Vai trò, vị trí đó được quy định trong Hiến pháp năm 2013, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Luật tố tụng hành chính năm 2015, Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 và các văn bản pháp luật khác.

Trên cơ sở chỉ Chỉ thị 32/TC-TW, ngày 03/01/2014 của Ban Bí thư về triển khai thi hành Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các văn bản chỉ đạo của Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình đã tích cực chỉ đạo các Tòa, Phòng và các đơn vị Tòa án cấp huyện thực hiện tốt công tác triển khai thi hành Hiến pháp 2013, trong đó tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt nhằm nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp, yêu cầu Tòa án nhân dân hai cấp cần phải đổi mới thủ tục tranh tụng tại phiên tòa theo hướng thực chất, đảm bảo dân chủ, công khai, đúng quy định của pháp luật nhằm giúp cho Tòa án án xác định đúng đắn sự thật khách quan của vụ án để đưa ra phán quyết có căn cứ, thấu tình, đạt lý; Chú trọng làm tốt công tác hòa giải trong giải quyết các vụ việc dân sự và việc tổ chức đối thoại trong giải quyết các vụ án hành chính, cải cách thủ tục hành chính tư pháp để góp phần nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại vụ án; Đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng giải quyết, xét xử các loại án, nhất là các vụ án trọng điểm, dư luận quan tâm, các vụ án dân sự, hành chính phức tạp, gây bức xúc trong nhân dân…Đảm bảo các bản án, quyết định của Tòa án phải đúng pháp luật và có tính khả thi để Tòa án thực sự là biểu tượng của Công lý, tạo niệm tin cho nhân dân.

Thực tiễn cho thấy rằng, trong quá trình thực hiện quyền tư pháp, Tòa án đã thể hiện được vai trò to lớn trong nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Thông qua hoạt động xét xử, Tòa án nhân dân nhân danh Nhà nước xét xử các hành vi vi phạm pháp luật và giải quyết các tranh chấp trong đời sống xã hội khi có những hành vi, tranh chấp có nguy cơ làm sai lệch tính hợp lý, công bằng của pháp luật, xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, xâm hại đến trật tự, an toàn xã hội; Tòa án còn là trung tâm của quyền tư pháp có vị trí vai trò đặc biệt trong việc bảo vệ pháp luật, bảo vệ những giá trị công bằng, bình đẵng và dân chủ của xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, góp phần thực hiện các cam kết quốc tế, xét xử các hành vi vi phạm pháp luật và giải quyết các tranh chấp có yếu tố nước ngoài. Bên cạnh đó, thực hiện quyền tư pháp còn cho phép Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình áp dụng án lệ để giải quyết các vấn đề xuất hiện trong thực tiễn nhưng chưa có quy phạm cụ thể để áp dụng.

   Nghị quyết 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định: Mục tiêu: “Xây dựng nền tư pháp trong sạch vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”. Để thực hiện mục tiêu đó trong thời gian tới Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình phấn đấu tiếp tục thực hiện tốt 14 nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp chủ yếu sau đây:

   (1) Tăng cường công tác bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật; (2) Đổi mới tổ chức phiên tòa theo tinh thần cải cách tư pháp; (3) Nâng cao chất lượng bản án, quyết định của Tòa án; (4) Công khai bản án, quyết định của Tòa án trên Cổng thông tin điện tử Tòa án nhân dân; (5) Nâng cao hiệu quả công tác hòa giải trong giải quyết các vụ việc dân sự; (6) Tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm; (7) Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan có liên quan trong quá trình giải quyết các loại vụ án; (8) Tăng cường công tác kiểm tra việc xét xử; (9) Nâng cao chất lượng đội ngũ Thẩm phán, Thẩm tra viên và Thư ký Tòa án; (10) Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu; (11) Đổi mới thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án; (12) Đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị phương tiện làm việc cho các Tòa án; (13) Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của Tòa án; (14) Làm tốt công tác thi đua khen thưởng.

image

Toàn cảnh phiên tòa xét xử vụ án tham nhũng

Nguyễn Thanh Xuân

Tỉnh Ủy viên, Bí thư BCS Đảng - Chánh án TAND tỉnh Quảng Bình


Các tin khác

Lượt xem: 40
cdscv